Son bir haftadýr etkili olan saðanak yaðýþ sonrasý seviyesi artan Çoruh Nehri kýyýsýna atýlan çöpleri Borçka Barajý’na taþýdý. DSÝ’nin Muratlý Barajý’nýn açýldýðý tarihte benzer manzara olmasý nedeniyle özellikle belediyelere yapmýþ olduðu uyarýlara kulak asan olmadý. 29 Haziran 2005 tarihinde açýlýþý yapýlan ve enerji üretmeye baþlayan Muratlý Barajý’nýn yüzeyinde kilometrelerce çöp birikmiþti. DSÝ aylarca süren çalýþmalar neticesinde barajý çöplerden arýtmayý baþarmýþtý. Benzer manzara Borçka Barajý’nýn yapýlmasýndan sonra Muratlý Barajý’nda artýk görülmüyor. Ama bu defa Borçka Barajý gelen çöplerle doldu.
Çoruh Nehri´nin geçtiði Erzurum, Bayburt ve Artvin´in ilçelerinden her gün atýlan tonlarca katý atýkla Murgul Bakýr Ýþletmeleri´nin býraktýðý atýklar, baraj için büyük tehlike oluþturuyor. Uzmanlar, çöp ve maden atýklarýnýn oksitlenmeyi hýzlandýrýp verimi düþürebileceðine dikkat çekiyor.
Çoruh Nehri boyunca 13 belediye ve çok sayýda köy bulunuyor. DSÝ her yýl ayný uyarýyý yapmak zorunda kalýrken, baþta belediyeler olmak üzere vatandaþlarýn çöplerini nehre veya nehir kenarýna býrakmamasýný istiyor. Geçtiðimiz yýllarda Muratlý Barajý’nda biriken çöpler yüzünden bir müddet enerji üretimine ara verilmiþti. Bunun sebebi gelen çöplerin baraj tribünlerine zarar verdiðiydi. Çünkü gelen çöpler arasýnda araba lastiðinden, buz dolabýna, tabuttan, çamaþýr makinesine varana kadar büyük çaplý katý atýklar bulunuyordu. Bu durum karþýsýnda DSÝ yetkileri haklý olarak enerji üretimini kýsmen durdurmuþ, barajdaki çöpleri temizlemiþ ve baraj kapaklarýný açarak temizliði saðlamýþtý. DSÝ benzer manzarayla karþýlaþmamak ve barajlarý korumak için baþta vatandaþ ve belediyeleri uyarmýþ, tedbir alýnmayacaðýný da göz önünde bulundurarak, Borçka ve Muratlý Barajý’nýn belirli bölgelerine dubalý çözüm getirilmiþ ve çöplerin tribünlere ulaþmasý engellenmiþti. Ancak yapýlan uyarýlarýn dikkate alýnmadýðý son bir haftadýr etkili olan saðanak yaðýþ sonrasý Borçka Barajýnda biriken çöplerden görülüyor. Barajýn yüzeyini kaplayan çöpler kötü görüntü oluþtururken, DSÝ için yine sorun oluþturacaða benziyor.
MURATLI VE BORÇKA BARAJI ÝLE ÝLGÝLÝ BAZI BÝLGÝLER:
MURATLI BARAJI
Muratlý TBMM 85. Yýl Millî Egemenlik Barajý ve HES, Artvin ili Borçka ilçesinin 17 km mansabýnda, Muratlý Köyü’nün 2 km menbaýnda, Gürcistan sýnýrýna 100 m mesafede bulunuyor. Proje; Türkiye’nin en hýzlý akan nehri olan ve dünyanýn da en süratli akan 10 nehrinden biri kabul edilen Çoruh üzerinde tamamlanan ilk hidroelektrik santral.
Nehrin ülkemiz sýnýrlarýný terk ettiði en son noktada dahi enerjisini aldýðýmýz bu son derece önemli tesisle; yýlda 444,12 milyon kilowatt - saat (kWh) hidroelektrik enerji üretilmesi hedefleniyor.
Muratlý Barajý ve HES Ýnþaatý, bölgede kil kaynaklarýnýn yetersiz olmasýndan dolayý geçirimsizliði saðlamak maksadýyla, menba yüzü asfalt kaplamalý kaya dolgu olarak yapýldý. Bu özelliðiyle de menba yüzü asfalt kaplý olan ilk baraj projesi.Toplam gövde hacmi 1 981 000 m³ olan barajýn, temelden yüksekliði 49, kret uzunluðu ise 240 m. Kret kotu 100 m olan barajda, 2 adet düþey eksenli Francis tip türbinli üniteden oluþan santralin kurulu gücü ise 115 megawatt (MW).
BORÇKA BARAJI
Borçka Barajý, Artvin´de, Çoruh Nehri üzerinde, enerji üretmek amacýyla 1998-2005 yýllarý arasýnda inþa edilmiþ bir barajdýr.
Toprak gövde dolgu tipi olan barajýn gövde hacmi 7.785.000 m3, akarsu yataðýndan yüksekliði 86,00 m., normal su kotunda göl hacmi 419,00 hm3, normal su kotunda göl alaný 10,84 km²´dir. Baraj 300 MW güç ile yýllýk 1.039 GWh´lik enerji üretiyor.
YORUM:
Atýlan her çöp devleti zarara uðratmak
Geliþi güzel dere kenarlarýna atýlan çöpler sonuç olarak sularýn yükselmesiyle barajlarýmýza ulaþýyor. Her iki baraj, devletin bütçesinden harcanan ciddi paralarla yapýlmýþ. DSÝ aldýðý tedbirlerle belki son dönemde çöplerin baraja ulaþmasýný engelliyor. Ancak, çöpler tribünlere ulaþmadý diye sorumluluktan kurtulmuþ sayýlmýyoruz. Devlet kasasýndan yine ciddi harcamalar yapýlarak, bu çöplerin barajdan alýnmasý saðlanýyor. Atýlan her çöpün kendi cebimizden çýkan para olduðunu unutmayarak çevremize karþý daha duyarlý bireyler olmamýz gerektiðini unutmayalým!
Kaynak : Hakan AYDIN-08 HABER
Artvin'in Borçka ilçesinde, yapýmý tamamlanan ve Baþbakan Recep Tayip Erdoðan'ýnda katýlýmýyla açýlan Borçka Barajý'nda Ýlk Bahar mevsimin gelmesiyle çöp manzaralarý kendini göstermeye baþladý.
