Sigara tüketiminin azalmasý için, sigara fiyatlarýnýn enflasyon oranýn üzerinde artýrýlmasý planlanýyor.

Türkiye, þu anda dünyada sigara üzerinde en yüksek özel tüketim vergisi (ÖTV) olan 14'ncü, en çok tütün kullanan 16 ülke arasýnda en yüksek ÖTV olan 2. ülke durumda bulunuyor.

17,3 milyon tiryakinin son vergi artýþlarý nedeniyle 16,7 milyon kiþiye, maktu verginin 3,1 TL, nispi verginin yüzde 65 olmasý durumunda ise 16,3 milyona gerileyeceði hesaplanýyor.

Dünya Saðlýk Örgütü ve ABD Chicago Illinois Üniversitesi tarafýndan hazýrlanan "Tütün Kontrolü Ekonomisi ve Tütün Mamullerinin Vergilendirilmesi" konulu raporundan derlenen bilgilere göre, Türkiye'de 13-15 yaþ grubu çocuklarýn yüzde 8,4'ü tütün ve tütün mamulü kullanýyor.

Erkek çocuklarýn yüzde 9,4'ü günde ortalama 13 sigara, kýz çocuklarýn yüzde 3,5'i ortalama 11 sigara içiyor. Gençlerin üçte ikisi sigarayý býrakmak istiyor.

TÜRKÝYE'DE VERGÝLER

Türkiye'de Ocak 2010'dan itibaren maktu vergi 2,65 lira olurken, oransal vergi tüketici fiyatýnýn yüzde 63'ü oldu. Tütün fonu vergisi kaldýrýldý ve þu anda Türkiye sigara üzerinde dünyada en yüksek ÖTV olan 14'ncü, en çok tütün kullanan 16 ülke arasýnda en yüksek ÖTV olan 2. ülke konumunda.

2009 yýlýnda 2,05 lira olan maktu vergi ve yüzde 58 nispi vergi uygulanan sigarada satýþlar 5 milyar 300 milyon paket olarak gerçekleþirken, Ocak ayýndan itibaren uygulanan 2,65 liralýk maktu vergi ve yüzde 63'lük nispi vergiyle sigara satýþlarýnýn 4 milyar 651 milyon pakete, maktu verginin 3,10 lira ve nispi verginin yüzde 65 olarak uygulanmasý durumunda da 4 milyar 263 milyon pakete gerileyeceði öngörülüyor.

SON VERGÝ ARTIÞLARI, YARIM MÝLYONDAN FAZLA KÝÞÝYE SÝGARAYI BIRAKTIRACAK

2009 yýlýnda uygulanan 2,05 TL ve yüzde 58 nispi vergi ortamýnda 17,3 milyon tiryakinin, Ocak ayýndan itibaren uygulanan vergiler sonucu 16,7 milyon kiþiye gerileyeceði hesaplanýyor.

Halen sigara içenlerden sigara yüzünden hayatýný kaybedecek olan 6,93 milyon kiþinin, 6,78 milyon kiþiye gerileyeceði ifade edilirken, sigara içen sayýsýndaki azalmanýn da 590,6 bin kiþiye ulaþmasý bekleniyor. Sigara nedeniyle hayatýný kaybedeceklerin sayýsýnda da 165,4 bin kiþilik gerileme olacaðý öngörülüyor.

Gelecekte sigara içmesi beklenen kiþi sayýsýnýn 5,98 milyona, gelecekte hayatýný kaybedeceklerin sayýsýnýn 2,39 milyona gerileyeceði, gelecekte sigara içenlerin sayýsýndaki azalmanýn 437,7 bine, gelecekteki ölüm oranlarýndaki azalmanýn ise 175,1 bine, toplam ölüm sayýsýnýn ise 340,5 bine gerileyeceði hesaplanýyor.

SÝGARA FÝYATI DÜZENLÝ OLARAK ARTIRILACAK

Sigara tüketiminin düþmesi için ÖTV'lerin enflasyonla orantýlý olarak düzenli aralýklarla artýrýlmasýnýn, sigara fiyatlarýnýn enflasyon oranýnýn üzerinde artýrýlmasýnýn, ÖTV oranlarýnýn perakende satýþ fiyatlarýnýn en az yüzde 70 oranýnda artýrýlmasýnýn hükümetin vergi gelirlerini artýrýrken, yetiþkinlerin sigarayý býrakmalarýna ve çocuklarýn da sigaraya baþlamalarýný engelleyeceði, böylece Türkiye'de sigaradan kaynaklanan saðlýk ve ekonomik kayýplarý en aza indireceði belirtiliyor.

Raporda, artan sigara vergi gelirlerinin bir kýsmýnýn saðlýk bakýmýna ve tütün kontrol programýna ayrýlmasý önerilirken, tütün ürünlerindeki kaçakçýlýðý önlemek için faaliyetlerin artýrýlmasý gerektiði, kaçakçýlýðýn azaltýlmasýnýn hükümet gelirlerini ve sigara vergilerinin artýrýlmasýndan elde edilecek saðlýk yararlarýný maksimize edeceði belirtiliyor.

Öte yandan, sigara içen sayýsý, vergiler ve ölümlere iliþkin veriler þöyle:

Ocak 2010'dan Daha Fazla 2009 Etkili Vergi Artýþý
Maktu: 2,05 TL Maktu: 2,65 TL Maktu: 3,10 TL
Nispi: Yüzde 58 Nispi: Yüzde 63 Nispi: Yüzde 65
Sigara Ýçen Sayýsý (Milyon) 17,3 - 16,7 - 16,3
Halen Sigara Ýçenlerden Sigara Yüzünden Ölecek Olanlarýn Sayýsý (Milyon) 6,93 6,78 6,65
Sigara Ýçen Sayýsýnda Azalma - 590,631 - 972,804
Ölecek Kiþi Sayýsýnda Azalma - 165,377 272,385
Gelecekte Sigara Ýçeceklerin Sayýsý (Milyon) 6,4 - 5,98 - 5,69
Gelecekte Ölecek Kiþi Sayýsý (Milyon) 2,6 - 2,39 - 2,28
Gelecekte Sigara Ýçenlerin Sayýsýnda Azalma - 437,746 - 720,994
Gelecekte Ölüm Oranlarýndaki Azalma - 175,099 - 288,398
Ölüm Sayýsýnda Toplam Azalma - 340,475 560,783